Voegwerk vervangen: de basis onder elke gezonde gevel

Wanneer voegwerk aan de beurt is

De test is simpel: kras met een sleutel of een schroevendraaier langs de voeg. Komt er zand uit, dan is het bindmiddel van de mortel verweerd en houdt de voeg geen water meer buiten. Andere tekenen: voegen die dieper liggen dan de steen terwijl ze vroeger vlak waren, stukjes voeg op de grond onder de gevel, groene aanslag die vooral in de voeg zit, en vochtplekken binnen na slagregen. Zie je één van deze dingen, laat dan kijken. Zandende voegen worden elk jaar duurder om te herstellen, want na een paar winters volgen de stenen.

Andersom: een voeg die alleen verkleurd is maar hard en dicht, hoeft niet vervangen te worden. Dan is reinigen genoeg, en dat zeggen wij bij de gevelcheck.

Uitslijpen: de helft van het werk en de helft van de kwaliteit

De oude voeg moet eruit, minimaal 15 en liever 20 millimeter diep, ongeveer twee keer de breedte van de voeg. Wij doen dat met een voegenfrees met stofafzuiging, zodat de stenen niet beschadigen en het stof niet door de straat waait. Te ondiep uitslijpen is de meest gemaakte fout in het vak: de nieuwe voeg krijgt dan geen houvast en laat binnen een paar jaar los. Een aannemer die aanbiedt de voeg "bij te werken" zonder uitslijpen, smeert een dun laagje mortel over de oude voeg dat de eerste winter niet overleeft. Wij doen dat niet.

Na het uitslijpen worden de voegen schoongeblazen en licht bevochtigd, zodat de steen het water niet uit de nieuwe mortel trekt.

Het juiste voegtype en de juiste kleur

Een gevel krijgt het voegtype terug dat erbij hoort. Op naoorlogse rijwoningen is dat meestal een platvolle voeg, gelijk met de steen. Jaren-30 woningen in Breda, 's-Hertogenbosch en Tilburg hebben vaak een terugliggende voeg of een knipvoeg die de schaduwwerking van de gevel bepaalt; die brengen wij precies zo terug. Op oude boerderijen zit een dagstreep of een snijvoeg in kalk.

De kleur bepalen wij met een proefvlak van een vierkante meter dat je eerst ziet. Zand, cement en pigment geven samen de tint; grijs, lichtgrijs, zandkleur en antraciet komen het meest voor. Meer over de typen op voegtypes en voegkleur.

Hoe een voegklus verloopt

Dag één: afdekken, rolsteiger opzetten, uitslijpen met afzuiging, slijpsel afvoeren. Dat is de dag met lawaai en stof; houd de ramen dicht. Dag twee en drie: voegen schoonblazen, bevochtigen, voegen in een of twee gangen, afwerken in het gekozen type, nabehandelen tegen te snel drogen. Een voorgevel van 35 m2 is in twee tot drie dagen klaar, een hele rijwoning in vijf. Kalkmortel vraagt meer tijd en moet een week vochtig gehouden worden. Vier weken na het voegen kan de gevel gereinigd en geïmpregneerd worden.

Voegwerk in Noord-Brabant

De grootste stroom aanvragen komt uit de wijken die tussen 1955 en 1980 zijn gebouwd: Woensel en Stratum in Eindhoven, Tilburg-Noord en de Reeshof, Helmond-Noord, Oss-Ruwaard, Breda-Haagse Beemden. De cementvoegen daar zijn nu vijftig tot zeventig jaar oud en aan het einde, en het gaat om lange rijen identieke woningen, dus vaak doen wij er meerdere in één week. Daarnaast de jaren-30 gordel rond de oude steden en de boerderijen in de Meierij, de Kempen en de Peel, waar kalk de regel is. Zie voegwerk Eindhoven, Tilburg, Breda en 's-Hertogenbosch.